Đấy
là lớp học được tổ chức 1 tuần tại Hà Nội và 2 tuần tại Singapore theo
sự ký kết trực tiếp giữa chính phủ 2 nước nhằm giúp VN nâng cao chất
lượng quản lý giáo dục. Dự án có giá trị hơn 2 triệu USD, do Chính phủ
Singapore đài thọ. Tuy Singapore nhỏ bé là thế, nhưng đến nhiều trường
học của đảo quốc này bạn sẽ thấy những khoảng không gian rộng lớn.
Trường ĐH Công nghệ Nanyang, trường ĐH lớn thứ hai của Singapore, nơi
chúng tôi theo dự khóa tập huấn giảng viên nguồn cho chương trình bồi
dưỡng 30.000 hiệu trưởng trường phổ thông của VN, nằm trên những ngọn
đồi nhấp nhô, rợp mát bóng cây. Đất đai là thứ mà Singapore thiếu nhất
lại được dành cho giáo dục (GD) nhiều nhất. Đó là minh chứng sinh động
cho chính sách “Phát triển GD là quốc sách hàng đầu” của quốc gia này.
Nó không thuần túy là một chính sách, mà như một nguyên lý được đúc kết
từ cuộc sống, từ thực tiễn phát triển ngoạn mục của Singapore trong hơn
40 năm qua. Nó giúp tôi củng cố thêm suy nghĩ sau khi được học tập,
nghiên cứu ở nhiều nước: trong thời đại kinh tế tri thức, vị thế của GD
trong một quốc gia như thế nào thì vị thế của quốc gia đó trên thế giới
sẽ như thế ấy.
Trước
năm 1997, GD Singapore vẫn còn mang nặng nhiều đặc điểm của một nền GD
truyền thống kiểu Á Đông. Với khẩu hiệu Nhà trường tư duy, Quốc gia học
tập, GD Singapore từ bỏ cách dạy học máy móc, kinh viện chỉ giúp học
sinh (HS) ghi nhớ kiến thức để làm bài tập và vượt qua các kỳ thi,
chuyển sang cách dạy đào tạo nên những con người có năng lực tư duy và
sáng tạo. Khả năng đó được rèn luyện thông qua những bài tập làm dự án,
đề xuất giải pháp cho những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống hằng ngày
như chế tạo ra một con dao chuyên dụng để cắt bánh kem, thiết kế một
chiếc hộp giấy nhiều tầng để đựng khoai tây chiên... Đưa ra khẩu hiệu
Nhà trường tư duy, Quốc gia học tập, cựu Thủ tướng Lý Quang Diệu muốn
gửi đến người dân Singapore thông điệp đã đến lúc mọi công dân đều phải
biết tự suy nghĩ, nền GD Singapore phải đào tạo ra được những con người
biết độc lập suy nghĩ.
Với
khẩu hiệu Dạy ít (hơn), học nhiều (hơn), trong lớp học, giáo viên giảng
bài ít hơn, nhưng HS phải học nhiều hơn thông qua các hoạt động tương
tác và trò chơi với sự hướng dẫn, hỗ trợ của giáo viên. HS được tạo
điều kiện để trao đổi với nhau và với giáo viên. Nhờ đó HS sẽ thích học
hơn và học được nhiều điều hơn. Những điều mà HS học được nhiều hơn chủ
yếu không phải là kiến thức. Vấn đề quan trọng ở đây là các kỹ năng
sống như kỹ năng làm việc theo nhóm; kỹ năng sống hòa nhập với cộng
đồng, hội nhập với thế giới; kỹ năng lãnh đạo; kỹ năng xử lý tình
huống... Những kỹ năng đó rất thiết yếu đối với con người trong thời
đại ngày nay, khi sự thay đổi diễn ra hằng ngày trong một môi trường
kinh tế, xã hội ngày càng được quốc tế hóa.